بانوی کویر...

فاطمه معصومه، دختر گرامی حضرت موسی بن جعفر علیه‏السلام ، امام هفتم شیعیان، در سال 173 ق در مدینه متولد شد. در اوان کودکی پدر بزرگوارش را از دست داد. پس از آن حرمان جان‏سوز، از سایه پرفیض و پرمهر برادر بزرگوارش امام رضا علیه‏السلام بهره جست و در دامان عصمت او پرورش یافت. این بانوی بزرگ که وارث مادر جلیله‏اش فاطمه زهرا علیهاالسلام بود، عمری کوتاه را با سختی‏ها و رنج‏های فراوان گذراند. آن حمیده رشیده، بانوی پرهیزگار اهل عصمت و پاکی، پس از تحمل رنج‏های فراوان در راه سفری که به سوی خراسان و به امید دیدار برادر آغاز کرده بود، دچار بیماری سختی شد و در شهر قم در حالی که 28 سال بیشتر نداشت رحلت فرمود. درود خدا بر او و خاندان بزرگوارش باد.

 

 

 مختصری از زندگی حضرت معصومه

ماجرای اقامت در قم

ماجرای سفر خراسان

وفات حضرت

شرافت حضرت معصومه

شفاعت حضرت معصومه

روایات نقل شده از حضرت معصومه

فضیلت شهر قم

القاب حضرت معصومه

فاطمه معصومه راوی حدیث

پندی به ساکنان قم

عبور از ساوه و ورود ایشان به قم

سازندگی زیارت

شوق شفاعت

ادب و آداب زیارت

احادیثی پیرامون قم و اهل آن

 کریمه اهل بیت

عبور از ساوه و ...

 بانوی برتر

پیرامون امام رضا علیه السلام

اقامتگاه حضرت معصومه

بیت النور

با خادمان(۱)

با خادمان (۲)

هتک حرمتهایی که به قم شده

با خادمان(۳)

 حدیث فاطمیات

 مصاحبه با آقای شمس

احادیث فراوانی در فضیلت شهر قم و جایگاه رفیع آن از ائمه معصومین(ع) نقل شده است. در روایتی از امام صادق(ع) نقل شده که فرمود:

"خدا (از جهت شرافت مکانی) به کوفه بر سائر شهرها و (از جهت ایمانی) با مردم مؤمن آن جا بر سایر مردمان احتجاج میکند (یعنی خداوند به مردم سائر شهرها خطاب میکند: چرا شما مانند مؤمنان کوفه نیستید؟!).

به واسطه شهر قم بر شهرهای دیگر و به مردم مؤمن قم بر اهل مشرق و مغرب احتجاج میکند.

به زودی زمانی خواهد رسید که شهر قم و اهل آن جا بر تمامی مردم روی زمین حجّت خواهند بود و آن، زمان غیبت قائم ما تا زمان ظهور آن حضرت خواهد بود، یعنی در فاصله میان این دو زمان واقع میشود".

روایات دیگری نیز در فضیلت شهر قم وارد شده، ولی روایتی را که شما نقل کرده‏اید، در جایی نیافتیم. اگر آدرس آن را میدانید، در نامه بعدی برای ما ارسال نمایید تا درباره آن اظهار نظر کنیم.

چنین روایتی به نحو کلی نمیتواند صحیح باشد و با اصول و معیارهای دینی سازگاری ندارد که کسی صرفاً به جهت خوابیدن در شهری، بهشت بر او واجب شود. در سند این گونه روایات نیز باید بیشتر دقّت شود.

پی نوشت‏ها: 

 سفینه البحار، ج 2، ص 445، ماده قم

مشرّف شدن به "حرم" با رفتن به جاهاي ديگر و ديدارهاي ديگر فرق دارد .

جان و نيّت و روح و جسم بايد پاك باشد و زائر ، بايد خود را دراين حريم مقدّس ، از هر آلودگي و زشتي دور نگاه دارد و بكوشد تا اجر زيارت و ثواب اين عبادت را ضايع نكند.

بزرگان ، در " آداب زيارت " حرمهاي مطهّر، سفارشها و دستورالعمل هاي بسياري دارند . در اينجا به نمونه اي از اين رهنمودها اشاره مي كنيم .

علامه مجلسي ، سخني را از مرحوم " شهيد اوّل " - از علماي برجسته شيعه - نقل مي كند كه خلاصه آن ، چنين است: ⁽¹⁰⁾

" آداب زيارت " :

- قبل اژ ورود به زيارتگاه ، غسل كردن و باطهارت بودن

- با لباسهاي پاكيزه و بوي خوش زيارت كردن

آرام قدم برداشتن و خضوع و خشوع آمدن

- بردرگاه حرم ايستادن و دعا خواندن و اجازه و اذن ورود خواستن ، و اگر رقّت قلب حاصل شد . آنگاه وارد شدن

- در برابر ضريح ايستادن و زيارتنامه خواندن

- طرف راست و چپ صورت را بر ضريح نهادن و با تضرّع ، از خدا حاجت خواستن

- صاحب قبر را براى برآمدن حاجت و رفع نياز ، شفيع قرار دادن

- دو ركعت نماز زيارت خواندن و دعاهاي منقول را خواندن

- تلاوت قرآن در حرم داشتن

- حضور قلب داشتن در تمام مراحل زيارت

- توبه و استغفار كردن و صدقه دادن به نيازمندان

- تكريم و احترام نسبت به خدّام حرم و ..."

خلاصه آنكه زائر ، بايد خود را در محضري مقدس احساس كند و ادب شايسته مقام را بداند و مراعات كند و تصوّر كند كه در حال حيات و زنده بودن امام يا فرزند امام ، به خانه او آمده و توفيق ملاقات يافته است .

تند خويي با زوّار و خدّام ، نگاههاي آلوده و تماسهاي بدني حرام ، بي توجّهي به نماز جماعت ادامه زيارت هنگام برپايي نماز ، همه و همه نكاتي است كه با " اداب زيارت " ناسازگار است .

بزرگان وارسته ، هنگام تشرّف به حرم ، نيّتي جز فيض بردن نداشته اند و رفتار و نگاه و نيّت و اخلاص خود را هرگز به غير خدا نمي آميختند .

بكوشيم تا عملي خالص ود دور از ريا و گناه ، داشته باشيم ، كه خداوند ، از" اهل تقوا "مي پذيرد :

" اِنّما يَتَقَبَّلُ الله مِنَ المتّقينَ " ⁽¹¹⁾

زيارتتان قبول ، و دعاهايتان مستجاب باد ...

امام هفتم ما شیعیان 19 پسر و 18 دختر داشتند که پسر ارشد ایشان امام رضا(ع)و دخت نمونه ایشان حضرت فاطمه معصومه میباشند.

نام اصلی آن حضرت فاطمه و مهمترین لقب ایشان معصومه میباشد و به کریمه اهل بیت معروف میباشند ایشان هم اکنون در قم قبه و بارگاهی عظیم دارند.

حضرت معصومه به تاریخ اول ذیقعده در مدینه منوره چشم به جهان گشودند و در همان سنین کودکی پدر بزرگوارشان را از دست دادندلازم به ذکر است از آنجایی که امام رضا (ع)و حضرت معصومه هر دو از یک مادر هستند بعد از شهادت پدر بزرگوارشان حضرت معصومه تحت سرپرستی برادر خود قرار گرفتند اما در سال 200 هجری قمری مامون امام رضا را به مرو تبعید کردند و بعد آن حضرت به تنهایی و بدون وابستگان خود راهی خراسان شدند اما یک سال بعد حضرت معصومه همراه برادران و برادرزادگان خود ب شوق دیدار برادر راهی خراسان شدند ایشان در بین راه به هر منطقه ای میرسیدند پیام مظلومیت خاندان خود را به گوش مردم میرساندند و در باره حکومت بنی عباس اظهار مخالفت میکردند اما زمانی که به ساوه رسیدند گروهی از اهالی ساوه با همراهان حضرت واردجنگ شدند و مردان کاروان را به شهادت رساندند و بنابر روایات حضرت معصومه را هم مسموم کردندسپس ایشان به دلیل مسمومیت و احساس غربت شدید در ایران بیمار شدند و ایشان یارای سفر به خراسان را نداشتند بدین ترتیب راهی شهر قم شدند چون از پدر بزرگوارشان شنیده بودند که قم مرکز شیعیان است.وقتی بزرگان قم از این خبر مسرت بخش مطلع شدند به دیدار و استقبال از آن حضرت شتافتند و به این ترتیب حضرت در 23 ربیع الاول سال 201 هجری قمری وارد قم شدند. 

 

در خانواده امام ، زمينه از هر جهت فراهم است كه فرزندان - چه دختر و چه پسر - با علم و قرآن و حديث و فقه ، آشنايي كامل داشته باشند . فاطمه (س) نيز از اين موهبت برخورداراست و آنگونه كه گفته اند ، " عالمه محدّثه راويه " بوده است . هم احاديثي را از پدران ارجمندش روايت مي كند ، هم زنان و مرداني صاحب دانش و آشناي حديث احاديثي را از زبان اين بانو روايت مي كنند و نام " فاطمه دختر موسي بن جعفر" در سلسله سند برخي روايات ديده مي شود و عالماني از شيعه و سنّت ، روايات او را در ضمن روايات ثابت و صحيح و مورد قبول نقل مي كنند .

يكي از اين روايات ، با سندهاي متصل ، به حضرت زهرا و پيامبر (ص) مي رسد و مربوط به " حديث غدير " و " حديث منزلت " است . و حديثي ديگربه پيامبر اسلام مي رسد و مضمونش نقل قضايا و مشاهداتي از شب معراج است . در حديث ديگري با چند واسطه از پيامبر خدا نقل كرده است كه فرمود : هر كس با محبّت آل پيامبر بميرد ، شهيد مرده است . ⁽⁵⁾

و حديثي ديگر با سندي نزديك به همين صورت ، به پيامبر (ص) مي رسد كه مضمونش طهارت و پاكيزگي امام حسين (ع) هنگام ولادت وعدم احتياج به تميز كردن است .

نقل حديث از فاطمه معصومه و اهتمام و توجه عالمان به آنچه از زبان او بعنوان " حديث " مي شنوند و نقل و ثبت آن در مجموعه هاي حديثي ، نشان دهنده جايگاه معتبري است كه اين دختر جوان و عالم ، نزد اهل معرفت و ارباب بصيرت داشته و دارد .

 

از بزرگان اهل قم نقل شده كه وقتي مأمون امام رضا عليه السلام را از مدينه به مرو طلب كرد يكسال بعد از آن خواهرش حضرت فاطمه معصومه سلام الله عليها به اشتياق ديدار برادر از مدينه بسوي مرو حركت كرد⁽⁴⁾.

در اين سفر حضرت معصومه سلام الله عليها با چهار نفر از برادران تني خود: فضل، جعفر، هادي و قاسم و بعضي از برادرزاده ها و چند نفر خدمه همراه بود⁽⁵⁾.

 

طبق اخبار صحيح هنگاميكه خبر ورود حضرت فاطمه معصومه سلام الله عليها به قم رسيد، اشراف قم و پيشاپيش

آنها موسي بن خزرج به استقبال آمدند، و هنگام ورود حضرت معصومه سلام الله عليها زمام شترش را موسي بن

خزرج گرفته و تا منزلش آنرا بدوش مي كشيد⁽⁸⁾.

عده ‌زيادي سواره و پياده در اطراف محمل دختر پيغمبر براه افتادند، و زنان و مردان قم با قرباني هاي بسيار

مقدمش را گرامي داشتند⁽⁹⁾.